![](https://marathi18.com/wp-content/uploads/2023/12/आधुनिक-इतिहासलेखन-पद्धतीची-चार-वैशिष्ट्ये-कोणती.jpg)
आधुनिक इतिहासलेखन पद्धतीची चार वैशिष्ट्ये कोणती
आधुनिक इतिहासलेखन ही एक वैज्ञानिक पद्धत आहे जी भूतकाळातील घटनांचा अभ्यास करते. या पद्धतीची सुरुवात 18 व्या शतकात झाली आणि ती सतत विकसित होत आहे.
आधुनिक इतिहासलेखन पद्धतीची चार वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- शास्त्रीयता: आधुनिक इतिहासलेखन पद्धती ही शास्त्रीय पद्धतीवर आधारित आहे. या पद्धतीत, इतिहासकार भूतकाळातील घटनांचे विश्लेषण आणि मांडणी करताना वैज्ञानिक पद्धतींचा वापर करतात. यामध्ये पुराव्यांचे संकलन, विश्लेषण आणि मूल्यमापन यांचा समावेश होतो.
- मानवीकेंद्रितता: आधुनिक इतिहासलेखन पद्धती ही मानवकेंद्रित आहे. या पद्धतीत, इतिहासकार भूतकाळातील घटनांचे विश्लेषण आणि मांडणी करताना मानवी कृतींवर लक्ष केंद्रित करतात. यामध्ये मानवी प्रेरणा, भावना आणि वर्तनाचा विचार केला जातो.
- समकालीन संदर्भ: आधुनिक इतिहासलेखन पद्धती ही समकालीन संदर्भासह आहे. या पद्धतीत, इतिहासकार भूतकाळातील घटनांचे विश्लेषण आणि मांडणी करताना समकालीन संदर्भाचा विचार करतात. यामध्ये सामाजिक, आर्थिक, राजकीय आणि सांस्कृतिक परिस्थितीचा विचार केला जातो.
- अर्थपूर्णता: आधुनिक इतिहासलेखन पद्धती ही अर्थपूर्ण आहे. या पद्धतीत, इतिहासकार भूतकाळातील घटनांचे विश्लेषण आणि मांडणी करताना त्याचा वर्तमानाशी संबंध शोधण्याचा प्रयत्न करतात. यामध्ये भूतकाळातील घटनांमधून वर्तमानासाठी काही शिकवण मिळवण्याचा प्रयत्न केला जातो.
आधुनिक इतिहासलेखनाने इतिहासाच्या अभ्यासात क्रांती घडवून आणली आहे. यामुळे इतिहास अधिक अचूक आणि व्यापक बनला आहे. आधुनिक इतिहासलेखनाच्या काही प्रमुख प्रगतींपैकी काही खालीलप्रमाणे आहेत:
- पुराव्यांचा वापर: आधुनिक इतिहासकारांनी विविध प्रकारच्या पुराव्यांचा वापर इतिहास लिहिण्यासाठी केला आहे. यामध्ये दस्तऐवज, कलाकृती, पुरातत्वशास्त्रीय अवशेष आणि इतर प्रकारचे पुरावे समाविष्ट असू शकतात.
- विविध दृष्टिकोन: आधुनिक इतिहासकारांनी इतिहासाच्या विविध दृष्टिकोनातून अभ्यास करण्यास सुरुवात केली आहे. यामुळे इतिहास अधिक समृद्ध आणि जटिल बनला आहे.
- सामाजिक इतिहास: आधुनिक इतिहासकारांनी सामाजिक इतिहासावर अधिक लक्ष केंद्रित केले आहे. यामुळे इतिहासातील सामान्य लोकांचे जीवन अधिक चांगल्या प्रकारे समजले जाते.
आधुनिक इतिहासलेखन अजूनही विकसित होत आहे. नवीन पुरावे आणि तंत्रज्ञानांच्या उदयामुळे इतिहासकारांना भूतकाळाचा अधिक अचूक आणि व्यापक दृष्टीकोन प्रदान करण्यास मदत होत आहे.
या वैशिष्ट्यांमुळे आधुनिक इतिहासलेखन पद्धती ही पारंपारिक इतिहासलेखन पद्धतीपेक्षा अधिक वैज्ञानिक, तर्कसंगत आणि अर्थपूर्ण बनली आहे. आधुनिक इतिहासलेखन पद्धतीमुळे इतिहासाची समज अधिक व्यापक आणि सखोल झाली आहे.
पुढे वाचा:
- चतुर्थी कधी आहे?
- अमावस्या कधी आहे?
- राजमाता जिजाऊ यांचा मृत्यू कधी झाला?
- सत्यनारायण पूजा कधी करावी?
- सावित्रीबाई फुले यांनी पहिली शाळा कधी सुरू केली?
- गौतम बुद्धांचा जन्म कधी झाला?
- रोजगार हमी योजना कधी सुरू झाली?
- शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक कधी झाला?
- बंगालची फाळणी कधी झाली?
- शिक्षण दिन कधी असतो?
- चोर ओटी कधी भरतात?
- भारतीय संविधानाची वैशिष्ट्ये
- भारताच्या मैदानी प्रदेशाची वैशिष्ट्ये कोणती?
- अहवाल लेखनाची वैशिष्ट्ये